Sự ra đời của Triều Lý và những “đồn đại” mang màu sắc huyền thoại

Với lịch sử tồn tại hơn 200 năm, nhà Lý đã mở đầu thời kỳ thịnh trị của nước Đại Việt thời kì phong kiến. Người có công khai sinh ra triều Lý là vua Lý Công Uẩn, tức Lý Thái Tổ, người được tôn thờ là bậc vĩ nhân trong thời kì phong kiến. Tuy vậy, xuất thân của Lý Công Uẩn vẫn khiến các nhà sử học đau đầu. Những giai thoại về ông cũng đậm sắc màu huyền bí.

Chỉ dấu “Thiên mệnh hoàng đế” trong lòng bàn tay

Lý Công Uẩn sinh ngày 8/3/974 (tức 12/2 năm Giáp Tuất) tại cửa tam quan, chùa Ứng Tâm (hay còn gọi là chùa Cổ Pháp, chùa Dận). Ngay từ khi lọt lòng, ông đã không có cha, mẹ ruột của ông là Phạm Thị cũng qua đời ngay sau đó. Đáng nói, trước đó, sư trụ trì chùa Ứng Tâm còn được thần báo mộng là phải “dọn chùa cho sạch để đón hoàng đế đến”. Khi Lý Công Uẩn ra đời, nhà sư phát hiện trên tay cậu bé sơ sinh có 4 chữ đỏ như son “Sơn hà xã tắc”.

Cũng có lời đồn đại dân gian cho rằng Lý Công Uẩn là con ruột của sư trụ trì chùa Ứng Tâm nhưng giả thiết này được cho là quá táo bạo nên đã bị các nhà sử học bác bỏ. Đến nay, chưa có nhà sử học nào có thể tìm được đáp án chính xác về xuất thân của vị hoàng đế vĩ đại triều Lý.

Mồ côi cha mẹ từ nhỏ, Lý Công Uẩn được cha nuôi là Lý Khánh Văn hết mực yêu thương, dạy dỗ. Ngoài sự thông minh, tuấn tú khác người, Lý Công Uẩn cũng là cậu bé tinh nghịch và ham chơi. Ông nổi tiếng với giai thoại “đày Thần 3 ngàn dặm” vì đã viết dòng chữ này vào tượng thần Hộ Pháp khi biết thần Hộ Pháp báo mộng cho cha nuôi về việc Lý Công Uẩn đã ăn oản thay vì cúng thần Hộ Pháp. Thiền sư Vạn Hạnh (anh trai Lý Khánh Văn) vì biết ông có khí chất đế vương từ nhỏ nên cũng hết lòng dạy dỗ binh pháp và võ công, hết lòng giúp đỡ Lý Công Uẩn để làm nên nghiệp lớn. Thậm chí, Thiền sư còn ca ngợi Lý Công Uẩn “không phải là người thường, lớn lên có thể phò nguy, làm minh chủ thiên hạ”.

Dù xuất thân “mờ ảo” nhưng cho đến nay, dân gian vẫn tin rằng Lý Công Uẩn là bậc vĩ nhân “ứng mệnh trời”, khi ông lên ngôi hoàng đế và khai sinh ra triều đại nhà Lý với lịch sử phát triển rực rỡ trong sử sách Việt.